Thomas van Aalten

Brief aan docenten over de Tweede Kamerverkiezingen 2017

31 januari 2017 | Reacties 1

De tekst is ook als PDF hier te downloaden (om bijvoorbeeld uit te printen).

Beste docent uit het voortgezet onderwijs, hoger onderwijs en mbo,

De Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017 lijken nu meer cruciaal dan ooit, om verscheidene redenen. Er is een grote groep voor wie politiek soms ver van haar bed is: de jongeren die voor het eerst mogen stemmen.

Misschien begrijpelijk.

Politici spreken jongeren zelden aan bij debatten en besluiten over belastingen, pensioenen, hypotheken en zorgstelsels. Ja, er zitten vaak wat belegen heren en dames aan tafels van de toch al wat eenzijdige talkshows op televisie – waar jongeren steeds minder naar kijken. En als diezelfde jongeren zien hoe ministers via de achterdeur vertrekken of omdat mensen zich niet aan hun woord houden, dan verliezen ze het vertrouwen in politieke instanties.

Toch zijn diezelfde jongeren in onze huidige democratie de ouderen van overmorgen.


Het cynisme, wantrouwen en de politieke lusteloosheid mogen geen implosie veroorzaken. Wij zouden als de makers van hun dagelijkse onderwijs, deze groep moeten stimuleren om zich te verdiepen in de politieke programma’s (desnoods tijdens studieloopbaanbegeleiding of een mentoruur) van de partijen. En ten slotte: laten we ze de ruimte geven om te gáán stemmen.

Is dat geen taak van hun ouders? Nou, dat is het: ze zijn volwassen. We moeten ze uitdagen om voor zichzelf te denken. Bega ook niet de fout om jouw politieke visie als docent op te dringen. Wat ze stemmen, is aan hen; als ze er maar over hebben nagedacht – ja, ook als ze niet willen stemmen, of als ze blanco stemmen.

Maak een rooster met je docententeam voor 15 maart: welke docent gaat met welke klas naar dat stemlokaal?

Het zal misschien geen schok teweegbrengen, geen verrassende verschuiving van zetels veroorzaken, maar we hebben wel onze best gedaan om de jeugd te mobiliseren.


Succes!


(En deel deze brief naar hartenlust).


Hoogachtend,


Thomas van Aalten

Schrijver / docent Hogeschool van Amsterdam (opleiding Media, Informatie en Communicatie).

Vluchten kan nog wel: een postbus voor drie oud-RAF-leden

18 januari 2017 | Reacties 1

Vandaag staat in Het Parool mijn achtergrondartikel over de drie voortvluchtige ex-Rote Armee Fraktion-leden. Één van de voortvluchtigen, Ernst Volker Staub, schreef in de jaren tachtig lange brieven naar een andere RAF-veroordeelde. De correspondentie ligt ter inzage in het Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). Speciaal voor hem - en zijn metgezellen - opende ik een postbus.

Hoe vergaat het hen? Zijn ze bang, gelukkig? Ik hoop op een echo van één van hen. Mogelijke reacties bewaar ik met de grootste zorg en deel ik niet met derden, en speel ik niet door aan de Duitse en/of Nederlandse politie.

Thomas van Aalten
Postbus 69521
1060 CN Amsterdam

Ik geef niet veel om Allah, maar wel om mijn buren

5 januari 2017 | Reacties 1

Foto: Patrick Post

Fietsenmaker Jamal opende twee jaar geleden zijn zaak aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam Nieuw West, net buiten de ring A10, op het 'driezonepunt' van Slotervaart/Overtoomseveld, Bos en Lommer en De Baarsjes. De Jan Evertsenstraat begint in Oud-West en loopt dan helemaal door tot aan het spoor, waar de trein en metro van en naar de Stations Lelylaan en Sloterdijk razen. Jamal, zelf opgegroeid in Osdorp, runt zijn zaak niet alleen voor de omzet. Hij ziet het ook als een buurtfunctie. Sinds hij Bikeshop West heeft geopend, is het straatbeeld opgefrist. De bankstellen worden niet meer massaal bij het grofvuil gezet, jongeren smijten niet zomaar meer hun troep op de stoep. 

Ik woon al een paar jaar in dit deel van Slotervaart (overigens nu ook nog nét, de overkant van mijn straat behoort officieel toe aan Bos en Lommer), in de toenmalige suburbane droom van stedenbouwkundigen uit de jaren vijftig en zestig – maar in de nachtmerrie volgens velen in de 21e eeuw. Ver verwijderd van bierfietsen en selfiesticks ben ik getuige van de kraamkamer van deze Nieuwe Stad. Ooit was het verderop gelegen August Allebéplein een grimmig decor van rellen en brandende auto’s; tegenwoordig rijst er hoogbouw naast de moskee. Rondom station Lelylaan heten luxueuze wooncomplexen ineens Little Manhattan.

Dat de binnenstad te vol is, mag geen nieuws heten. En dus dijt de stad uit, ook aan de westzijde. Het begon in Bos en Lommer en de Baarsjes, en nu begint de gentrificatie zelfs aan de Ring A10 te knagen. De School, van de eigenaren van het toenmalige Trouw aan de Wibautstraat, staat exact meters verwijderd van het ringviaduct. Ga je onder het viaduct door, dan vinden de ‘binnenringers’ het al snel een beetje eng. Maar het oprukken van welgestelde tweeverdieners, de toename van Air-bnb’s en hotels in Nieuw-West is onvermijdelijk. Ook ik bevind me nu al enkele jaren in de enclave buiten de ring. En ik gedij goed in deze gemeenschap, maar ik probeer me te ontworstelen aan de stereotypering van een hele horde hipsterdertigers en hun ‘leuk, een stukje exotisme, maar ik doe mijn boodschappen liever bij Marqt’. Ik probeer het stadsdeel tot in de vezels te begrijpen. Slotervaart ligt in stadsdeel Nieuw West, samen met Zuidoost de meest multiculturele delen van de stad.

Er zijn talloze opinies over geschreven: de spagaat van vaak atheïstische progressief-liberalen of ronduit linkse figuren tegenover moslims, of specifieker de islam. Terwijl het in de vorige eeuw bonton was om de ‘gristenhonden’ en de ‘kutholieken’ aan de schandpaal te nagelen, verstomde het protest toen de spijkerpakken en baarden moesten dealen met een relatief nieuw geloof: de islam, die vooral dankzij de marktwerking mee was gebracht door gastarbeiders.

Nederlandse schrijvers, muzikanten, filmmakers en komedianten waren in de vorige eeuw dankzij de opkomst van de overgewaaide jeugdcultuur op grote schaal druk met het onttronen van het heersende gezag. Wie af wilde van de behoudzucht, schudde het geloof van zich af. God was voortaan iets voor zielepoten, voor gefrustreerden. Niet alleen het geloof moest het ontgelden, ook andere symbolen van het establishment.

In de zeer korte, maar in ons collectieve brein inmiddels tot grote proporties uitgedijde periode dat links écht aan het roer was (vaker zaten de KVP of ARP (en later het CDA) op het regeringsplûche), was solidariteit een toverwoord, zeker als deze gepaard ging met de archetypische arbeider. En al helemaal met de gastarbeider, die allerminst door de media werden geframed als moslims, op z’n best sprak een krant wel eens van ‘mohammedanen’, maar daarmee was de kous af.

Nu zien we hoe de (klein)kinderen van die arbeiders – en andere nieuwkomers die ooit om welke redenen naar Europa zijn gekomen – in de publieke opinie worden weggezet op basis van hun geloof en afkomst. Dat heeft vooral te maken met de doodsangst voor terrorisme dat uit een fundamentalistisch vaatje tapt. Ik geloof niet veel, maar ik geloof vanuit de grond van mijn hart dat een grote meerderheid van mijn buren, zo niet allemaal, liever willen dat ik mijn leven leid zoals ik het nu doe, dan dat ik door een nieuwe Mohammed B word afgeslacht in naam van Allah om Slotervaart vervolgens om te dopen tot IS-grond.

Zolang mijn buren uit Slotervaart elke dag nog worden beschimpt, zal ik het voor hen opnemen – inclusief hun particuliere religie. Toegegeven, ik krijg kippenvel van de zondagse koranschool waar ik kinderen devoot naartoe zie gaan – maar hetzelfde kippenvel staat bij mij ook in het zwaar gelovige Urk, Volendam of Scherpenzeel op de armen. Groezelige achterafzaaltjes met haatpredikanten mogen van mij verboden worden (voor zover dat nog niet het geval is), maar het lijkt me sterk dat de hele goegemeente daar de deur platloopt. Ik kom niet in de galerijflats waar jonge vrouwen binnen moeten blijven van hun echtgenoot. Ik spreek geen jongens in djellaba die anderen ronselen voor de jihad, klopt. Hun telefoonnummers staan niet in mijn smartphone.

En ja, in Slotervaart is er inderdaad altijd wat. Jeugdcriminaliteit, sociale armoede, een vechtpartij in de moskee, vuil op straat; maar tegelijkertijd zie je ook altijd weer initiatieven die de balans de andere kant op doen slaan. Er zit veerkracht in de buurt.

Twee jaar geleden werd ik uitgenodigd voor een straat-iftar. Terwijl de Jan Tooropstraat was opgebroken zaten we aan lange tafels tussen de flats en laafden ons aan stapels eten. Ik deed het niet voor het religieuze ritueel, ik deed het omdat het kon. Daarvoor hoef ik geen applaus, maar ik kan het iedereen aanraden.

Ik geef als atheïst vanuit de grond van mijn hart niets om Allah, maar wel om mijn buren. En waar ik me in mijn biotoop begeef, behandelen we elkaar zonder achterdocht: de buurtbewoners, fietsenmaker Jamal, bakker Nador, bakker Vatan, kapsalon Rami, Ilker Versshop, kleermaker Seda, de medewerkers van de Ummah supermarkt, ouders van de kinderen op het schoolplein, de tieners op het Comenius en Hervormd Lyceum West. Dit is de realiteit, geen karikatuur.

Blijf met je poten en grote woorden van mijn buren af. Zolang zij en hun kinderen worden weggezet als halve criminelen, achterlijke idioten of hatende tijdbommen, zal ik ze – inclusief hun geloof – tot mijn laatste snik verdedigen.

De foto hierboven werd gemaakt door Patrick Post en werd in mei 2014 geplaatst bij een artikel over Slotervaart in Trouw.

1125 keer

14 december 2016 | Reacties 0



1125 keer. 1125 keer werden mijn boeken dit jaar uitgeleend in de Nederlandse bibliotheken.

Ik zie de lezers voor me: de eenzame dame in de stadsbus van Deventer, de slungelige scholier op de fiets, de registeraccountant met vlassnor hoog in zijn kantoorflat, een volslanke homoseksueel uit Dinxperloo in zijn fauteuil, het droevige meisje uit Drachten, het bebaarde GroenLinks-fractielid in de polder, de student met pet die wel eens wilde weten hoe of wat.

Sommigen leenden een boek omdat ze een 'wisselend inkomen' hadden. Sommigen zullen het ongelezen hebben ingeleverd, een enkeling met boete. Ze stuurden berichten: 'Nee, toch niets voor mij.'

Ik houd misschien meer van de bibliotheeklezer dan van de reguliere boekenkoper.

Nederland nog steeds van ons

10 december 2016 | Reacties 0

Het is mijn lol niet om gelijk te krijgen, laat staan te hebben. Tenzij het om vals sentiment gaat, dan ben ik er als de kippen bij om het opgeheven vingertje tevoorschijn te toveren. Vals sentiment zie je veel in de politiek. Er wordt wat afge-zo-kan-het-niet-langerd, terwijl dan vaak blijkt dat het helemaal niet zo gaat, of dat het al vijftig jaar zo gaat of eigenlijk alleen maar is verbeterd.

De nieuwe slogan van de PVV is Nederland Weer Van Ons. En dat is nu bij uitstek het valse sentiment waar ik het net over had. Het impliceert immers dat er een kentering heeft plaatsgevonden en dat wij, als Nederlanders, in staat zijn om ‘iets’ terug te draaien, zodat we weer in ons Nederland kunnen rondlopen zoals het ooit ging.

Ach, die woede om de Marokkanen. Blijmoedig schreef het Limburgsch Dagblad een halfjaar voor Wilders’ geboortedag (6 september 1963): ‘Een Italiaan en een Marokkaan zijn gisteren in Heerlen aangekomen!’ Ja, zo’n curieus geval was dat: een Marokkaan en een Italiaan die in de mijnen kwamen werken.

Een maand na Wilders’ geboortedag  schrijft de Telegraaf: ‘Op 1 oktober werkten er in Utrecht in totaal reeds 586 Grieken, 70 Turken en 10 Marokkanen. Daarnaast worden binnenkort een aantal Armeniërs verwacht, die de Perzische nationaliteit hebben. Deze mensen spreken Nederlands, doordat zij vroeger werkzaam zijn geweest in Indonesië als pijplassers in de olie-industrie. Zestien Armeniërs werken reeds voor Werkspoor in het Botlekgebied bij Pernis.’

Nederland Weer Van Ons – no shit. Toen de hardste schreeuwers nog geboren moesten worden, werkten buitenlanders zich het schompes onder erbarmelijke omstandigheden, soms zelfs met dodelijke afloop. Zo raakte in de jaren zestig en zeventig een Marokkaanse gastarbeider bekneld in de Heerlense haven bij Stein, maakte een Marokkaan een dodelijke val in de kolenmijn van Waterschei, sloeg een staaldraad in het hoofd bij een Marokkaanse jongen tijdens het werk bij een bedrijf in Roermond, werd een Marokkaanse schoonmaker van de Rotterdamse metro geëlektrocuteerd omdat hij een kabel vastgreep met 380 volt, stortte een Marokkaan van een houten constructie bij een bedrijf in Sittard, werd een Marokkaan dodelijk getroffen door een kraan in de Oranje Nassau-mijn – de lijst is langer. Tja, inderdaad, minder Marokkanen.

Om de tijd terug te draaien naar de dagen dat er geen Marokkanen in dit land waren, moeten we dus naar de tijd dat Geert Wilders nog niet geboren was. Je kunt de toekomst niet voorspellen, maar het is net zo zinloos om naar het verleden te verlangen.

Geert Wilders was zelf de beruchte ‘tovenaarsleerling’ van Bolkestein, destijds een belangrijke speler in het door Pim Fortuyn en diens discipelen gehate Paarse kabinet. In ’97 had toenmalig VVD-Kamerlid en toen al omstreden politicus Jos van Rey plannen om de politiek te verlaten, maar zijn pion had hij al klaar om naar voren te schuiven: ‘Geert Wilders uit Venlo, die nu nog bij de VVD-kamerfractie in Den Haag werkt.’  

Twee jaar eerder (’95) schreef Geert Wilders als beleidsmedewerker van diezelfde VVD een brief aan het Algemeen Dagblad over Assad en Syrië (de vader van de huidige Assad, trouwens) en de situatie in Iran. De term ‘islam’ komt in deze stukken niet voor.

Een oplettende lezer (Egbert van de Stouw) schrijft na nog eens een artikel van Wilders in Trouw van augustus ’97 dat het wel heel dubieus is: een VVD’er die wel moppert over dictaturen elders, maar vervolgens treedt het kabinet te streng op wanneer bewoners van zulke landen hierheen willen komen voor een verblijfsvergunning (overigens schreef Wilders deze brieven samen met toenmalig VVD-Kamerlid Jan Rijpstra, thans burgemeester van Noordwijk).

Op dat moment verdedigt Geert Wilders het asielbeleid van het dan zittende – paarse! – kabinet, bestaande uit VVD, D66 en PvdA middels een nieuwe brief in Trouw: ‘Van strijdigheid tussen een strengere Westerse buitenlandse politiek ten aanzien van Iran met een humaan maar restrictief Nederlands vluchtelingenbeleid is dan ook absoluut geen sprake, integendeel. Dat is niet alleen klinkklare onzin maar ook in strijd met de feiten. Iraniërs die bij terugkeer in Iran aantoonbaar voor een onmenselijke behandeling of vervolging te vrezen hebben, kunnen voor een vluchtelingenstatus in aanmerking komen. Dat is staand kabinetsbeleid en gebeurt met onze instemming. Waar het nu niet onverantwoord is gebleken om afgewezen asielzoekers naar Iran terug te sturen (maar in individuele gevallen wel degelijk asiel kan worden, en wordt, verleend) geeft een aanscherping van het buitenlandse beleid het enige juiste kritische signaal aan Iran.’

Het monster dat volgens Geert Wilders nu is gecreëerd – dat met broodnodige kreten als Nederland Weer Van Ons te lijf wordt gegaan – is onder zijn eigen ogen tot wasdom gebracht. Is hij wellicht teleurgesteld in zichzelf?

Ik snap eigenlijk niet waarom iedereen er in blijft trappen en erger: waarom iedereen die man zo serieus neemt. Maar daar ben ik vast te elitair voor, of te veel linkse grachtengordel.

Alle gevonden bronnen zijn te raadplegen in de archieven van LexisNexis en de Koninklijke Bibliotheek

 

Haarsalon Display: I.M Peter van Straaten

9 december 2016 | Reacties 0

Op 27 september jl. las ik 's nachts op NPO Radio 1 bij VPRO's Nooit Meer Slapen onderstaand verhaal 'Haarsalon Display' voor, dat geïnspireerd was door het tragikomische werk van tekenaar Peter van Straaten (1935-2016).

Ze zaten op een bankje zitten en keken uit over het donkere water van de rivier.

Salomon wilde helemaal niet terug, hij wilde hier blijven met Anniek. Hij was smoorverliefd op haar geworden. En ze had toch met hem getongd, ze had toch aan zijn kruis gezeten? Dat deed ze toch niet voor niets? ‘Mag ik je nog een keer zoenen?’ vroeg hij.

‘Ach, kom hier lieverd. En je mag ook wel effe voelen.’ Ze trok zijn hand mee haar jack in en legde die op haar borst. Hij raakte weer net zo ontroerd als een kwartier ervoor, omdat hij wist dat die donderdagavond een unicum zou zijn, het zou zich nooit meer herhalen. Geen vrouw kon hem nog verder het hoofd op hol brengen. Zijn vingers glipten onder de bh. Hij stuitte op een stevige tepel. Kom, nog een keer tongen en dan was het voorbij.

Tegen een uur of een ’s nachts kwam Salomon weer bij het huis van zijn broer aan. Een vriend in onderbroek deed open en Salomon ging stilletjes op het matras in de woonkamer liggen. Hij hoorde bijna in elke kamer van het huis gekreun en gehijg.

De volgende ochtend gingen Salomon en zijn broer naar de restauratie van de V&D, waar ze samen uitsmijters aten. Buiten regende het pijpenstelen, maar dat kon de orgelman, verderop in de straat, niets schelen.

Salomon wist waar de kapperszaak zat waar ze werkte. Hij verzamelde al zijn moed bijeen en liep langs Haarsalon Display, maar een chagrijnige vent met een grote blonde staart vertelde dat Anniek die dag niet werkte.

Onze portretrechten: je staat op een digitale flyer voor de PVV

5 december 2016 | Reacties 0

Ik kijk niet vaak naar het twitterprofiel van Geert Wilders, zoals ik ook niet vaak kijk naar showworstelen of een bouwput in de stad. Het is populair bij een boel mensen, maar 't is niks voor mij.

Zonet deed ik het toch even; hij tweet tegenwoordig vooral tweetalig. Waarom dat is weet God alleen maar op 1 december verstuurde hij een digitale folder voor de PVV, die meer dan 700 keer werd 'geliket' en 433 keer werd geretweet.

De eerste drie foto's met bijbehorende teksten ('ons geld voor onze mensen', 'onze zorg', 'onze pensioenen') lijken afgezaagde stockfoto's. Maar bij 'Onze cultuur' staat een olijk duo van vrouwelijke zwarte pieten, met verder een blonde dame voor een Fortis-pinautomaat. Op de achtergrond een jongen die de lens inkijkt.

Het lijken me uit de databanken gegriste foto's. Dan kun je netjes de rechten hebben betaald, maar deze mensen hebben wel degelijk portretrecht. Hoe zou het daarmee zitten? Heeft de PVV netjes deze mensen ingelicht? Onze portretrechten.

Just sayin'.

 

Schrijvers moeten zoveel

4 december 2016 | Reacties 0


Vandaag las ik op de opiniepagina van de Volkskrant-website een gastcolumn van schrijver/muzikant Aafke Romeijn. Haarstandpunt was het volgende: 'Slechts één groep kritische denkers houdt zich stelselmatig afzijdig, en dat zijn de schrijvers van mijn generatie. Terwijl Erdogan de intelligentsia van Turkije het zwijgen oplegt, terwijl Wilders premier dreigt te worden, en terwijl Trump het één na het andere twijfelachtige figuur het Witte Huis in loodst, schrijven zij columns over de dodelijke twijfel die toeslaat net voordat je verjaardagsfeestje losbarst: staat er wel genoeg bier koud?''

Het wordt mogelijk pas écht een revolutie wanneer ze ook werkelijk de mensen die zij bedoelt, in het gezicht zal toespreken. Ik zie op de bij het artikel geplaatste foto (vermoedelijk willekeurig gekozen) Hanna Bervoets en Daan Heerma Van Voss; zij stellen in hun werk toch wel degelijk maatschappelijke thema's aan de kaak. Ook Abdelkader Benali, Christine Otten, Jamal Ouariachi en Simone van Saarloos - wat je er verder ook van vindt. Is het niet in romans, dan is het wel met journalistieke bijdragen.

Ik wilde niet perse mijn eigen harde tepels tonen, ontstaan door de dosis engagement in mijn bloed, maar ook ik gebruik regelmatig het woord om de wrede wereld te vatten. Nieuw is Romeijns appèl overigens niet; om de zoveel tijd roept een hoogleraar of een collega iets vergelijkbaars, met Joost Zwagermans verlangen naar meer 'straatrumoer' in de letteren als bekendste voorbeeld.

Maar zijn we daarmee automatisch beter dan iemand die een eenvoudig verhaal wil vertellen? Welnee. Wanneer de bommen onze beenderen verpulveren, is er niets zo troostrijk als een verhaal te lezen dat geen zier met die bommen te maken heeft.

Elke schrijver zegt in feite iets over de tijd waarin hij of zij leeft. En als dat betekent dat het een niets-aan-de-handa verhaal oplevert, bewijst dat alleen maar dat we er behoefte aan hebben in deze bange tijden. Geef de schrijver en zijn kapsel eens ongelijk. Het is niets meer dan fluiten in het donker, waar de groten der literatuur erg goed in waren.

Het beste voorbeeld is The Great Gatsby van F. Scott Fitzgerald, dat in de Tweede Wereldoorlog als pocket opleefde en ook na de oorlog werd verslonden door Amerikaanse soldaten met heimwee. De website Mental Floss schreef er vorig jaar nog over. Sommigen verbleven na het beëindigen van WOII noodgedwongen nog anderhalf jaar in Japan. The Great Gatsby was decadent, flirterig, vol jazz.

Als je het boek op zijn kant houdt, druipt de bitterzoete champagne zo in je schoot.

Ik wil niets liever lezen in crisistijd.

Een middenschool voorkomt geen klassenstrijd

29 november 2016 | Reacties 0

GroenLinks-voorman Jesse Klaver stuurde vandaag een tweet de deur uit naar aanleiding van een bericht op Nu.nl. ‘Ongeacht je afkomst, in Nederland hoort ieder kind dezelfde kansen te krijgen. #tijdvoor de moderne middenschool.’ Klaver heeft wat dat eerste betreft gelijk (wie is het met hem oneens?). Ik betwijfel of de middenschool de oplossing voor het probleem biedt, hoewel ik het idee sympathiek vind.

Ik sprak deze week een oud-student van me die een uitzonderlijke route had gelopen. De jongen (28) was ooit begonnen als vmbo-t-scholier, ging vervolgens naar het mbo (richting Personeel en Arbeid), stootte daarna door naar het hbo (Media, Informatie en Communicatie) en kon na een schakelprogramma terecht bij de opleiding Communicatie van de Universiteit van Amsterdam. Inmiddels doet hij promotie-onderzoek naar de invloed van ‘kiezersdata’ bij campagnes van politieke partijen.

Deze jongeman komt uit een gezin waarin de blik op de wereld ‘om hem heen’ verder ging dan de vierkante meters van het woonhuis, de televisie of de lokale sportvereniging. It’s the bildung, stupid. Dat weet Klaver, zelf een oud-vmbo-scholier, als geen ander. Je zou kunnen constateren dat het onderwijs thuis zou moeten beginnen, en dat de school verder bouwt.

De moderne middenschool (de toevoeging ‘modern’ doet het nu eenmaal erg goed, want de term ‘middenschool’ stamt uit de jaren zeventig van de vorige eeuw) zou volgens Klaver betekenen dat alle leerlingen, van vmbo tot gymnasium bij elkaar in de klas kunnen zitten. Van de website van GroenLinks: ‘Door het invoeren van een tweejarige brede brugklas krijgen kinderen langer de kans zich te ontwikkelen en kiezen ze pas later (op 14-jarige leeftijd) voor een onderwijsniveau als VMBO, HAVO of VWO. Zo worden kinderen niet al op de basisschool in het hokje VMBO of VWO geduwd, maar krijgen ze langer de kans om er achter te komen welke opleiding het beste bij ze past.’

In wezen verandert daarmee niets aan de aard van het probleem, je verlengt het alleen. In andere Europese doen ze dit al (Denemarken, bijvoorbeeld), maar dan rigoureus (van je 5e tot je 16e zit je bij dezelfde kinderen in de klas). Die twee jaar gaat het verschil niet maken.  

Wat maakt wel het verschil dan wel, volgens mij?

Ten eerste moeten we af van het idee dat minstens havo of hbo de ‘norm’ is, dat vwo en daarna de universiteit het streven is en dat vmbo en mbo  ‘minderwaardig’ zijn. Ouders krijgen vlekken in de nek van het predicaat vmbo. Sommige scholen noemen met het oog op de pr vmbo-t zelfs weer mavo.

Overdreven gesteld: ik denk niet dat we de scholier die leesvaardigheid doet op vmbo-kb-niveau helpen door hem in dezelfde klas te zetten als de gymnasiast die Multatuli bestudeert. We kunnen wél proberen dat we die eerste niet opleiden tot veredelde werkloosheid. Relevante beroepsopleidingen, waar je kwalificaties behaalt waar je trots op mag zijn, en dat het mogelijk blijft om te kunnen doorstromen. 

Elke scholier moet maar een “topper” zijn, iedereen is uniek, de rode loper ligt al uitgerold. Maar niemand op straat denkt dan aan een cv-installateur, supermarktmanager of magazijnmedewerker. Waarom niet? De bedrijven en arbeidssectoren (zorg, techniek) zouden veel meer met vmbo-opleidingen om de tafel moeten zitten: waar hebben we behoefte aan? En: werk meer samen met de regio. Het gebeurt gelukkig al wel, maar de politiek zou daar nog meer op mogen sturen.

Dan is er ook op de reguliere middelbare scholen een ouderwetse klassenstrijd gaande, waarbij de lagere sociaal-economische milieus het moeten ontgelden. Voor veel gezinnen is en blijft het: je hebt het leven, en je hebt school. Het is een moetje, een instituut dat eerder dwarsligt dan dat het je verder brengt.

Maar de 'bildung' van onze scholieren moet nu eenmaal wel voor een deel van thuis komen. In welk gezin wordt er gediscussieerd over maatschappelijke thema´s, wie sleept zijn kind naar een museum of de bibliotheek, wie kijkt er wel eens het journaal met ze? Waar leren ze hun argumenten voor en tegen vormen? Dat hoort bij de taak van opvoeden en algemeen ontwikkelen.

Niet makkelijk. Dit land telt meer commerciële tv-zenders, fastfoodrestaurants, snackbars en pretparken dan dat er boekwinkels, bibliotheken, musea en culturele podia zijn. Als ouders zelf geen initiatief nemen voor enige verdieping, kunnen de docenten al die scholieren helemaal kapotCKV’en, -CJP’en en -maatschappijleren, maar het is vechten tegen de bierkaai. Daar gaat een moderne middenschool ook niet bij helpen, ben ik bang.

Vlogger, influencer, topvoetballer, een dj in een helikopter of een Formule 1-racer met het logo van Red Bull op zijn helm, zanger in een talentenjacht, ja, dat heeft iets mythisch. Het circus met haar freaks verdwijnt uit het straatbeeld, en we hebben er nieuwe freaks voor in de plaats gekregen.

Stimuleer ouders om kinderen wat meer van de wereld om ons heen te tonen, die bildung waar ik het over had. En hoe stimuleer je ouders? Door de drempel te verlagen. Hoe verlaag je die? Met subsidie op nuttige ‘kennisbolwerken’ die ik hierboven omschreef. Dat kun je niet alleen aan het onderwijs over laten, zelfs niet als het een middenschool is.

 

Hoe Mohab zijn app en huis bouwde

24 november 2016 | Reacties 0

Deze zomer bood ik via een Facebookgroep voor vluchtelingen een autorit aan voor mensen die dat om wat voor reden nodig hadden. Ik schreef er  eerder over. Ik bracht Mohab en zijn vrienden op verzoek naar een camping in Angeren, stom toevallig een dorp naast mijn geboortedorp Huissen, waar ze een paar dagen van het mooie weer gingen genieten.

Mo, 19 jaar, vertelde de hele weg op de A2 en A12 over zijn visie op de oorlog in Syrië. Hij waarschuwde voor de lange arm van Poetin en de beperkte informatievoorziening in het Westen. Hij was bezig met een app voor vluchtelingen die net aankwamen in Nederland. Het viel alleen niet mee die app ook de Playstore van Google of de Appstore van Apple te krijgen zonder creditcard. Ik besloot hem daarbij te helpen.

Mo heeft nu zijn app RefInfo af, en is te vinden in de Playstore. De app biedt inzicht in het bureaucratische woud van instanties en loketten waar een nieuwkomer mee te maken krijgt: waar moet je zijn voor huisvesting, om de taal te leren, wat zijn de voorwaarden en de procedures? De teksten zijn zowel in het Engels als Arabisch. Hij wil het nu ook in Tigrinya laten vertalen vanwege de grote groep Eritreeërs in Nederland.

Hij heeft als statushouder nu ook een eigen containerwoning in Amsterdam Noord gevonden. Hij gaat zich nu storten op zijn inburgeringscursus en hoopt uiteindelijk te gaan studeren.

Je kunt je opwinding over de verschrikkingen wereldwijd op je Facebookwall daadwerkelijk omzetten naar iets constructiefs. Ik zie om me heen meerdere initiatieven van mensen die anderen helpen.

Of het de wereldvrede helpt betwijfel ik, maar het werkt het sowieso niet tegen. 

Archief

2017

januari

2016

december november oktober september augustus juli juni mei april maart februari januari

2015

december november september augustus juni mei