Thomas van Aalten

Arjan Peters

2 september 2008

Gisteren las ik een recensie van Arjan Peters in de Volkskrant. De recensie ging over het nieuwste boek van Esther Gerritsen. Peters is ongetwijfeld een aardige kerel, maar van zijn recensie over het nieuwste boek van Esther Gerritsen (vijf sterren voor De kleine miezerige God) raakte ik echt in de war.

Begrijp me niet verkeerd, ik draag Gerritsen een warm hart toe en ze mag van mij vijf sterren krijgen, maar van Arjan Peters' recensie kan ik geen chocola maken. De recensie (ruim 1300 woorden, zo op het oog, daar wil ik van af zijn) doet veel, behalve vertellen waar het boek over gaat.

Peters gebruikt rare omschrijvingen om Gerritsens stijl te duiden. 'De kalmte die haar omgeeft als een roes, kan daar op te wijzen.' Ik begrijp nog dat die "te" daar verkeerd is getypt (het was al laat, de deadline naderde), maar de eerste kalmte die mij omgeeft als een roes moet ik nog tegenkomen. Is de roes een soort sjaal die in huize Peters aan de kapstok hangt?

Let op: 'De humoristische verwikkelingen en vergissingen in het voorafgaande verliezen door deze wending met terugwerkende kracht een groot deel van hun lichtvoetigheid.' Ik ben geen taalkundige, laat staan een betweter, dus ik zal Peters niet plagen door te vragen of iemand zich nu kan vergissen in het voorafgaande of dat iemand zich in het voorafgaande heeft vergist of dat er voor de wending een ludieke vergissing heeft plaatsgevonden, hoe dan ook, ze schijnen lichtvoetigheid te verliezen door een wende.

Verder lezen, misschien snap ik het later.

'Tegelijk voorkomt deze ernst dat Gerritsens talent voor slapstick-sitcom-dialogen haar laat vermeien in koddige misverstanden'. Ik snap wel wat meneer Peters bedoelt hoor. Gerritsen heeft dus wel talent voor slapstick-sitcom-dialogen, maar de ernst voorkomt dat, ja, wat eigenlijk? Nee, wacht. Haar eigen talent zou zich kunnen laten vermeien in... koddige misverstanden. Nu ben ik Peters kwijt. Hoe vaak zou hij achter zijn notenhouten schrijftafel de woorden 'vermeien' en 'koddig' hebben gemompeld voor hij zijn kroontjespen op het papier zette?

Peters nam die bewuste nacht nog een slok van zijn drankje en dacht: ik ben op dreef, nu gaat mijn literaire hart branden. Ik slinger mijn lezer in het diepe. 'Je hoeft dus helemaal niet zo bang te zijn om je zomaar te verlaten op je hoogstpersoonlijke bewustzijn'. Verlaten op mijn bewustzijn? Die hoogstpersoonlijk is? Bestaat er ook zoiets als onpersoonlijk bewustzijn of persoonlijk onbewustzijn? En kan ik mij verlaten op het bewustzijn van Arjan Peters? Hoe ziet dat er eigenlijk uit?

Meneer Peters heeft veel gestudeerd en veel gelezen, hij is een wijs man. Maar ik ben een liefhebber van de schrijver of journalist die de taal zo min mogelijk belast om zijn verhaal te vertellen. En dat is echt wat anders dan 'lekker makkelijk'. Peters mag zijn exemplaren van De Gids en Tirade bij het grof vuil zetten en eens een The New York Times of Boston Globe kopen.

Reageer