Het Zuidplein in Amsterdam

De Zuidas is de wereld van Akzo, van banken, van juristen, van de VU. Maar de wereld van wonen? ‘Double income, no kids,’ zo legt een ondernemer van het WTC uit. ‘Dit gaat nooit een volkswijk worden.’

En dat ligt in eerste instantie niet eens aan de plannen of aan de beloften. Maar wel aan het concept van balies, toezichthouders, uniformen. Samen met schrijver/journalist Joris van Casteren, o.a. schrijver van het boek Lelystad, wandel ik vanaf de twee Mahler 4-gebouwen van het Amsterdam Symhony complex, via de hal van station Amsterdam Zuid, naar het WTC.

Dit artikel uit Intermediair uit 2007 legt het probleem van de Zuidas bloot: de botsing tussen de zakelijke markt en de vereiste levendigheid en losse cultuur die een stadshart met zich meebrengt. Bart van Oosterhout en Hugo Logtenberg beschrijven dat het gebied internationaal hoge ogen gooit, maar dat eenderde van de 9000 woningen op ‘het dok’ (áls het er al komt) waarschijnlijk nooit als sociale woningbouw in de verhuur gaat. Het was een van de beloftes van GroenLinks-raadslid Maarten van Poelgeest. Maar ‘de makelaars die in het gebied actief zijn, kijken ons glazig aan als we vragen wie er in die gesubsidieerde huurflatjes temidden van de glanzende torens zouden moeten gaan wonen. Tegen de tijd dat het zover is, zijn we die politieke beloftes van het Amsterdamse college allang weer vergeten, zie je ze denken,’ aldus Van Oosterhout en Logtenberg.

Alles is er op de promenade van het Zuidplein: terrasjes, een bloemenwinkel, een AH to go, een Wagamama. Maar zullen we nog meemaken dat het hier gaat leven, dokmodel of niet? Joris twijfelt. ‘Zolang de beoogde bewoners zich schikken in het concept, gaat het goed. Maar zodra mensen buiten de kaders gaan lopen, gaat het fout.’

Joris van Casteren in het WTC Amsterdam

En dat maken we mee bij een non-descripte hal van het WTC. Waren we eerder al naar de hoogste verdieping gegaan en hadden we vol verbazing naar de cleanheid van de omgeving gekeken, nu hebben we te maken met een steriele dame die zeer ontregeld raakte van mijn audiorecorder. Wij op onze beurt raken weer in de war van een zwarte man in pak die doodstil handelingen verricht op zijn laptop, in het midden van de ruimte. We zullen nooit weten wat hij daar deed, hij zal nooit weten wat wij daar deden.

Virtuele musea, opnames van Bij Ons in de BV, een Italiaans restaurant, een theater – hoeveel is er nog nodig eer de Amsterdammer zich gaat thuisvoelen op de Zuidas? Tot die tijd vermaken we ons met de fascinerende skyline die ons geschonken wordt wanneer we uit Utrecht of Den Haag per auto onze hoofdstad naderen. ‘Natuurlijk is het fascinerend,’ zegt Joris. ‘Als je op de A10 rijdt ben je één van dat setje koplampen uit de futuristische maquette.’

Of ik er ooit zal wonen, weet ik niet. Of ik vind dat er een project als de Zuidas moet bestaan: ja. Of ik vind dat het een kans moet krijgen: ja. Of ik denk dat het ooit een Manhattan de 2e wordt…? Ik zal de vraag doorschuiven aan mijn kleinkinderen. Daarbij, elke wereldstad heeft zijn klagers met kritiek op bouwkundige opschepperij en planologische grootheidswaan.

Luister naar de het audioverslag van de wandeling door het WTC.

Audiopassanten 3 – WTC

De glazenwassers van het ING House, 1 april 2010. De man in het midden is de schoonmaker van het gebouw.

Een waterig zonnetje nodigt de glazenwassers uit om buiten hun rookpauze te vieren. Met twee tot vier man maken ze twee keer per jaar het hele ING-gebouw schoon. Het zijn nogal wat ramen. ‘De ING moet ook bezuinigen.’ Glazenwasser Lucas (links op de foto) voert het woord in het volgende audiofragment. Collega Gerrie (hier rechts) twijfelt of dat dokmodel (een tunnelsysteem waarbij de autowegen en de metro- en treinlijnen onder de grond zullen worden weggewerkt) er voor de Zuidas ooit komt. ‘Ik ga het niet meer meemaken.’ Hij woont overigens niet in Amsterdam, maar Almere. ‘Noodgedwongen’, voegt hij er aan toe. De prijzen voor woningen in de hoofdstad zijn voor een man met zijn inkomen te hoog. ‘En ik verwacht niet dat de woningen aan de Zuidas daar iets aan zullen veranderen…’

Bekijk het ING House in 3D met Google SketchUp.

Standplaats Zuidas – Audiopassanten deel 2

ITO-toren, onderdeel van het Mahler 4-project (Zuidas Amsterdam)

De wind steekt op, de kleur van de hemel maakt het onderscheid tussen Dubai en Amsterdam. Het begint te motregenen. Het is mijn onderkin of mijn vlasbaard die de passanten op de Zuidas laat terugdeinzen. Het kan niet mijn vraagstelling zijn. Ik sta voor de ITO-toren (onderdeel van complex Mahler 4) en benader de heren in pak. Op de HvA ben ik misschien de gedoodverfde VVD’er, hier ben ik een morsige reporter met een slobberig WE-kostuum. Morgen draag ik ook een das. Dat kan het ijs breken. John (die om de zoveel weken in de ITO-toren werkt, maar in Londen woont) wilde wel met me praten. Luister naar zijn oordeel over de Zuidas.